Georgia

COMMENT & LIKE this slideshow!

More Slideshows

Georgia Slideshow (1869)

Batumi Slideshow (132)

Borjomi-Kharagauli National Park Slideshow (9)

Diklo Slideshow (1)

Gergeti Slideshow (36)

Gori Slideshow (100)

Jutta Slideshow (5)

Kutaisi Slideshow (117)

Kvemo-Alvani Slideshow (1)

Omalo Slideshow (2)

Pitsunda Slideshow (7)

Poti Slideshow (34)

Shenako Slideshow (1)

Sokhumi Slideshow (17)

Stepantsminda Slideshow (3)

Tbilisi Slideshow (1158)

More slideshows in our Travel Slideshow Directory

Photos in this Slideshow (150)

Georgia http://saunje.ge/index.php?id=12&lang=ka

წალენჯიხა, სამეგრელო

ტობავარჩხილი, მუხური, ჩხოროწყუ, სამეგრელო ტობავარჩხილი, ვერცხლის ტბა, მდებარეობს სამეგრელოს ერთ -ერთ სოფელში, მუხურის მთაზე. ეს ჩვეულებრივი ტბა არ არის, ეს წმინდა ტბაა. არსებობს ლეგენდა, რომლის მიხედვითაც ამ ტბაში თუ ქვას ან სხვა რამეს თუნდაც შეეხებოდნენ, ან ხელს ან ფეხს ჩაყოფდნენ, იმ წამსვე საშინელი ჭექა-ქუხილი და კოკისპირული წვიმა მოდიოდა http://ucnauri.com/17/04/2010/%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A9%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A2/

დავით გარეჯის უდაბნო, კახეთი დავითგარეჯა — ფეოდალური ხანის საქართველოს ერთ-ერთი თვალსაჩინო რელიგიურ-კულტურული ცენტრი, სამონასტრო გამოქვაბულთა კომპლექსი. მდებარეობს საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, თბილისიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 60-70 კმ-ში, გარეჯის კლდოვან მთებში. სამონასტრო კომლექსის მცირე ნაწილი (ბერთუბანი, ჩიჩხიტური) აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე მდებარეობს. კომპლექსი დაარსდა vi საუკუნის I ნახევარში ერთ-ერთი ასურელი მამის დავითის მიერ. იგი თავის მოწაფე ლუკიანესთან ერთად მოვიდა გარეჯის უდაბნოში და დასახლდა პატარა, ბუნებრივ მღვიმეში. ასე ჩაეყარა საფუძველი მონასტერს, რომელიც შემდგომ საუკუნეებში ცნობილი გახდა დავითის ლავრის სახელით http://ucnauri.com/24/08/2010/%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%97-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%90/

შუამთის მონასტერი მნიშვნელოვან არქიტექტურულ ძეგლს წარმოადგენს ძველი და ახალი შუამთის მონასტრები. შუამთის ორივე კომპლექსი განლაგებულია ფოთლოვან ტყეში, რაც მას კიდევ უფრო მიმზიდველს ხდის. ძველი შუამთა წარმოადგენს ხუროთმოძღვრულ ანსამბლს თელავის ჩრდილო-დასავლეთით 7 კმ-ზე. ანსამბლში შედის V ს. ბაზილიკა,ქრისტიანული არქიტექტურის ერთ-ერთი საყურადღებო ნიმუში საქართველოში, Vii ს. გუმბათოვანი ეკლესია - მცხეთის ჯვრის ტიპის, თუმცა უფრო პატარა (შემდცირებულია აფსიდებისა და ბემების სიღე, გაზრდილია გუმათის ყელის მნიშვნელობა, ტრომპების კონსტრუქცია ნათალ არის გამოვლენილი), Vii ს. მცირე გუმბატოვანი ეკლესია. გეგმით ისიც ჯვრის ტიპისაა, მაგრამ აქ უკვე აღარ არის კუთხის ოთახები და ბემები. ორივე ღერძი ტოლია. სამივე ეკლესია რიყის ქვით არის ნაგები. კუთხეებისათვის გამოყენებულია შირიმი. Xvi ს-ში ძველი შუამთის მონასტერი დაცარიელდა. მის ამახლობლად კახთა მეფის ლევან ii-ის (1520-74) მეყღლემ თინატინ გურიელის ასულმა დაარსა შუატის ახალი მონასტერი. აგურიტ ნაგები ეკლესია გეგმით ჯვროვან-გუმბათოვანია, შიგნით-მოხატული. შემონახულია ქტიტორების პორტრეტები. ეკლესია განაახლა ერეკლე ii-მ. კომპლექსში შედის სამრეკლო და სხვა ნაგებბანი. აქ დასაფაებეულია Xix ს. გამჩენილი ქართველი პოეტი-რომანტიკოსი ა. ჭავჭავაძე

საფარის მონასტერი შუასაუკუნეების ხუროთმოძღვრების ძეგლი. სამცხის მფლობელ ჯაყელთა ერთ-ერთი რეზიდენცია. დაარსებულია არა უგვიანეს X საუკუნისა. მდებარეობს ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღრელთან.

ლაგოდეხის ნაკრძალი, კახეთი

მუცო, სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე მუცო-არდოტის წყლის (არღუნის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ხევსურეთის შემოსასვლელის ისტორიული დარაჯი და დამცველი იყო. სოფელი ზღვის დონიდან 1880 მ, დუშეთიდან 121 კმ-შია. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 49 ადამიანი. სოფელში, რომელიც თითქმის გაუკაცრიელდა ერთ საუკუნეზე მეტი ხნის წინ, დაახლოებით 40-მდე შუასაუკუნეების გამაგრებული საყოფაცხოვრებო დანიშნულების სახლია განალგებული ვერტიკალურ ტერასებზე მუცო-არდოტის ხეობის თავზე, დღისთვის ოთხი საბრძოლო დანიშნულების ციხე-კოშკი და რამდენიმე საცხოვრებელის ნანგრევია შემორჩენილი. მათ შორის ლეგენდარული თორღვას ციხე და კოშკი. მუცოიყოფა ძირითადად ორ ნაწილად, ზემოთი უფრო ძველი შეთეკაურთ უბანი და მეორე შედარებით ახალი დაიაურთ უბანი. მისადგომად რთულ სოფელში შენარჩუნებულია ორიგინალური არქიტექტურა და ის პოპულარული ადგილია ტურისტებისა და მთამსვლელებისთვის. ამჟამად საქართველოს ყველაზე სავალალო მდგომარეობაში მყოფ ისტორიულ ძეგლთა სიაშია. ლეგენდის თანახმად სოფლის მკვიდრნი მთავარანგელოზის ბროლისკალოს ხატზე ლოცულობდნენ. ისინი განთქმული მეომრები და მონადირეები იყვნენ, იცავდნენ რა საუკუნეების განმავლობაში ხატისთვის მოძღვნილ საგანძურს. ლეგენდის თანახმად საგანძური დღესაც დაცულია მაღალ მთებში მუცოს სიახლოვეს რჩეულის მოლოდინში. მუცოში ძირითადად ორი გვარი სახლობდა: შეთეკაურები და დაიაურები http://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%AA%E1%83%9D

ბირთვისის კანიონი, ქვემო ქართლი

ლუგელის ხეობა, მუხური, ჩხოროწყუ, სამეგრელო

სოფ. შატილი, ხევსურეთი

ღები, დედა ღვთისა, რაჭა

შუამთა, კახეთი

უწერა, რაჭა

ლუგელის ხეობა, მუხური, ჩხოროწყუ, სამეგრელო

ზუგდიდი, სამეგრელო

ტიმოთესუბანი (კიმოთესუბანი) - სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, (წაღვერის თემში)

სოფ. შატილი, ხევსურეთი

♥ ღამის თბილისი ♥

♥ თბილისი ♥

უშბა, სვანეთი

კაცხის მაცხოვრისშობის სახელობის ტაძარი, ჭიათურა

საფარის მონასტრის ინტერიერი, ახალციხის რ-ნი

მუცოს ხეობა, ხევსურეთი

The Black Sea

გერგეტის ყოვლადწმიდა სამების ტაძარი. — გალავნით შემოზღუდული ქართული ხუროთმოძღვრული კომპლექსი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, ზღვის დონიდან 2200 მეტრზე. კომპლექსში შედის სამების გუმბათოვანი ტაძარი (Xiv საუკუნის 30-იანი წლები), სამრეკლო (Xiv საუკუნის ii ნახევარი) და საბჭეო (xv საუკუნე).

გაგრა, აფხაზეთი

სოფელი დართლო საქართველოს ისტორიულ მხარეს თუშეთს ეკუთვნის, ადმინისტრაციულად კი კახეთს (ახმეტის რაიონს). იგი მდებარეობს საქართველოს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, პირიქითა თუშეთში. სოფელი დართლო თუშეთის სავიზიტო ბარათია, იგი გამოირჩევა ციხე კოშკებით, უნიკალური ტყით, თოვლიანი მწვერვალებით და ა.შ.

გერგეტის ყოვლადწმიდა სამების ტაძარი

სასვანოს ტბა, რაჭისა და სვანეთის საზღვარზე

მუცო, ხევსურეთი

სოფ. დართლო, თუშეთი

♥ თბილისი ♥

თუშეთი

მდ. ხობისწყალი, მუხური, ჩხოროწყუ, სამეგრელო

მუცო, ხევსურეთი

ხევსურეთი

ვერცხლის ტბა (ტობა ვარჩხილი), სოფ მუხური, სამეგრელო

გერგეტის სამება, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი

მყინვარწვერი

გერგეტი

წალენჯიხა, სამეგრელო

მყინვარწვერი

ენგურ-გალის სარწყავი არხის საშუალებით ქალაქ ჯვართან აშენდა ენგურის ჰიდროელექტროსადგური. სოფ. ტობართან დაპროექტებულია 750 ათ. კვტ სიმძლავრის ტობარჰესის მშენებლობა. ენგურის გასწვრივ გადის სამეგრელოსა და აფხაზეთის რეგიონების ადმინისტრაციული საზღვარი

ალავერდის ეპარქია ერთ-ერთი უმთავრესი და უდიდესი იყო კახეთში. მასში საკუთრივ კახეთის გარდა, შედიოდა ფშავი, ხევსურეთი და თუშეთი

სვეტიცხოველი ჩვენამდე მოღწეულ საკულტო ნაგებობათა შორის უდიდესი და უმნიშვნელოვანესი ტაძარია. მდებარეობს თბილისიდან 20 კმ-ზე, საქართველოს ძველ დედაქალაქ მცხეთაში. მცხეთის ჯვრის დიდი ტაძარი - (586/7 – 604 წ.წ.) ქართული და საზოგადოდ, მსოფლიო არქიტექტურის ერთ-ერთი გამორჩეული ძეგლია

ჭიუხებთან, ხევსურეთი

კაცხის სვეტი, ჭიათურა. ხოლო რაც შეეხება მეცნიერულ კვლევას 1946 წელს ქართული ხუროთმოძღვრების სპეციალისტებმა ვ. ცინცაძემ გამოაქვეყნა აღნიშნული ექსპედიციის მიერ ჩატარებული სამუშაოს ანგარიში მკვლევარის აზრით კლდის თხემზე ადრე შუა საუკუნეების ორი დარბაზული ეკლესია იდგა. ერთი ნახევრად კლდეში ნაკვეთი (V ს.) მეორე კი მთლიანად ქვით ნაგები (vi–ს.) რომელსაც ქვემოთ თაღოვანი კრიპტა ჰქონდა. ეს კომპლექსი ვ. ცინცაძემ დაუკავშირა მესვეტეობას, სირიაში გავრცელებულ უკიდურესად ასკეტურ საბერმონაზვნო ცხოვრების წესს, რომლის ფუძემდებელი სვიმონ მესვეტე უფროსი (356 – 459 წ.წ.) ანტიოქიის აღმოსავლეთით, ალეპოს სიახლოვეს ქვით აგებულ მაღალ სვეტზე დამკვიდრდა და ცხოვრების დიდი ნაწილი ამ სვეტზე გაატარა.

მწვერვალი ცაშკიბული, მუხური, ჩხოროწყუ, სამეგრელო

გერგეტის სამება და მყინვარწვერი

სოფ. დართლო, თუშეთი

თელავი, კახეთი

ახალი ათონი, აფხაზეთი

ქართველი ერის სინდისი და ნამუსი. თვალები დაეთხაროს ვინც ეს სისასტიკე და არაკაცობა ჩაიდინა!

♥ თბილისი ♥

ახალი ათონი, აფხაზეთი

აკეთის მაცხოვრის ეკლესია, ლანჩხუთი, გურია 1891 წლის გაზეთი „ივერია” მოგვითხრობს: „ადრე ამ ადგილას იდგა ტაძარი, რომელიც ხალხური ზეპირგადმოცემის მიხედვით აშენებული ყოფილა თამარ მეფის დროს. თამარ მეფეს საბერძნეთიდან დაუბარებია ოსტატები, რომელნიც თავის დროზე გამოცხადებულან მის წინაშე და მიუღიათ ბრძანება ორი ეკლესიის აშენების შესახებ. ერთი უნდა აეშენებინათ სოფელ აცანაში და მეორე სოფელ აკეთში. ამის შემდეგ თვითონ ოსტატი შესდგომია აცანის ეკლესიის აშენებას, ხოლო აკეთის ეკლესიის აშენება კი მიუნდვია თავისი შეგირდისათვის. როცა დაუმთვარებიათ ეკლესიების შენება, მეფისგან დანიშნულს მცოდნე კაცებს დაუთვალიერებიათ და მოუწონებიათ უკანასკნელი, რის გამოც შეგირდი მეფისგან საჩუქრის ღირსი გამხდარა. ეს სწყენია ოსტატს და საბერძნეთში დაბრუნების შემდეგ შეგირდისთვის მარჯვენა ხელი მოუჭრია

ატენის სიონი — Vii საუკუნის I ნახევრის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი დგას, გორიდან 12 კმ-ზე, ატენის ხეობაში, მდ. ტანას მარცხენა ნაპირას, ფრიალო კლდის კიდეზე, საყრდენი კედლით გამაგრებულ ბაქანზე

ეს კომპლექსი ახმეტის რაიონშია. სოფლის უწინდელი სახელი ბადაგონია.

ბაგრატის ტაძარი — ღვთისმშობელის მიძინების სახელობის ტაძარი აგებული X-xi საუკუნების მიჯნაზე, ბაგრატ Iii-ის (975-1014) მეფობაში, ქუთაისში, "უქიმერიონის გორაზე"

ბედიანის დედათა მონასტერი ბედიანის ტერიტორიაზე ისტორიულ წარსულში მხოლოდ სამონასტრო კომპლექსები არსებობდა, რომელთა ისტორია ადრეული შუა საუკუნეებიდან იღებს დასაბამს. კომუნისტურ ანექსიამდე ბედიანის საყდარი მოქმედი იყო, საბჭოთა წყობილების დამყარების შემდეგ კი მონასტერმა ფუნქციონირება შეწყვიტა. xx საუკუნის 50- იან წლებამდე აქ დასახლებული პუნქტი აღარ არსებობდა. 1954 წელს კი საფუძველი ეყრება ბედიანის დასახლებას. რომელიც ჩნდება ხრამჰესების კასკადის ბაზაზე. დაბის პირველ მოსახლეობას სწორედ ამ მშენებლობაზე მომუშავე ხალხი წარმოადგენდა

თბილისის სამხრეთ-დასავლეთით, ოციოდ კილომეტრზე მდებარეობს ბეთანიის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის შობის სახელობის მონასტერი. „ბეთანია“ ებრაული სიტყვაა და ქართულად „სიგლახაკის სახლს“ ნიშნავს. მონასტერი უკვე არსებობდა xi საუკუნეში. ბეთანიას ორბელთა გვარი მეურვეობდა. აქ იყო მათი საგვარეულო საძვალეც. ბეთანიის ღვთისმშობლის შობის ტაძარი, სავარაუდოდ, Xii საუკუნეში უნდა აგებულიყო იმ ადგილას, სადაც უწინ X-xi სს-ის პატარა აგურის ეკლესია იდგა. ტაძრის სამხრეთ კედელზე გამოსახულია ქტიტორის პორტრეტი ბერის სამოსითა და ტაძრის მოდელით ხელში. მის ზემოთ მოთავსებული წარწერა გვამცნობს: „დიდი სუმბატ მანდატურთუხუცესი და ამირსპასალარი“

ბირთვისი, ციხესიმაგრე ისტორიულ ქვემო ქართლში, ალგეთის ხეობაში (ახლანდელი თეთრი წყაროს რაიონი), წყაროებში პირველად მოხსენიებულია xi საუკუნეში, როდესაც კლდეკარის ერისთავმა ლიპარიტმა და ქართლის ერისთავმა ივანე აბაზას ძემ შეიპყრეს თბილისის ამირა და ბირთვისი ჩამოართვეს. ბირთვისი აუღებელ ციხესიმაგრედ ითვლებოდა, მისი მფლობელი კი პოლიტიკურად ბატონობდა მთელს ალგეთის ხეობაზე. მიუვალ კლდეებს შორის შექმნილი ბუნებრივი სიმაგრე დაცულია ციხის კედლებით და დაახლოებით 1 კმ2 მოიცავს. ყველაზე მაღალ კლდეზე დგას კოშკი "შეუპოვარი". ციხის მისასვლელი ჩაკეტილია კარიბჭით. ციხის ნანგრევებს შორის თავდაცვით ნაგებობათა გარდა ჩანს საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების შენობები და წყალსაცავი. გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში ბირთვისი ბარათაშვილების ფეოდალურ საგვარეულოს ეკუთვნოდა

ჩიხორიში ასპინძა-საროს მონაკვეთზეა. ასპინძინძიდან თუ მოდიხარ, მარჯვნივ არის, ანუ, საროს მხარეს. მთავარი გზიდან არ ჩანს, მაგრამ 400 მეტრშია და სოფლის ბილიკით ახვალ

ბრეთში vi საუკუნეში მოღვაწეობდა ერთ-ერთი ცამეტ ასურელ მამათაგანი – პიროსი. მის მიერ ჩამოყალიბებულ სამონასტრო ცენტრი წარმოადგენდა კულტურულ-საგანმანათლებო, მწიგნობრობის და ხელოსნობის მნიშვნელოვან კერას. აქ შეიქმნა xi საუკუნის ბრეთის ვერცხლის საომარი ჯვარი წარწერით და ბრეთის ტყავის სახარება

ახალქალაქის ციხის კომპლექსი; ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი; სამცხე-ჯავახეთის მხარე. ახალქალაქი, ქალაქი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე, მდინარეებს ფარავანსა და მურჯახეთისწყალს შორის, ზღვის დონიდან 1700 მ სიმაღლეზე, ახალციხიდან 74 კმ. ახალქალაქში გადის საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს11. მოსახლეობა 9,8 ათასი (2002 წ.). ქალაქში არის სამრეწველო საწარმოები, ჯანდაცვის, განათლებისა და კულტურის დაწესებულებები (მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი). ახალქალაქში არის ახალქალაქისა და კუმურდოს ეპარქიის რეზიდენცია.

ახალქალაქის ციხის კომპლექსი; ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი; სამცხე-ჯავახეთის მხარე.; ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი; სამცხე-ჯავახეთის მხარე.

ახალქალაქის ციხის კომპლექსი (ინტერიერი)

იდლეთის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია - vi საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი -იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია, კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ იდლეთის განაპირას. გეგმით თავისუფალი ჯვრის ტიპის შენობის კედლები ნაგებია სხვადასხვა ზომის ტლანქად დამუშავებული ქვით. საკურთხევლის აფსიდა და სამი უაფსიდო მკლავი უშუალოდ უკავშირდება გუმბათქვეშა სივრცეს. ძეგლის უმთავრესი თავისებურებაა ტრომპებზე დაყრდნობილი გუმბათი, რომელიც შიგნიდან რვაწახნაგაა, გარედან კი - ჩამოთლილკუთხეებიანი მასიური კუბის ფორმისა. მკლავები მოკლეა, გარეთ დავიწროებული. გუმბათის ყელი ფართო და მძიმეა. მორთულობა ძუნწია, ერთადერთი სამკაულია გუმბათის ყელზე სამი სხვადასხვა ზომის სადა ჯვარი. დასავლეთიდან ტაძრის ერთ-ერთი შესასვლელის წინ. მოგვიანებით "საქალებო" მოუშენებიათ.

ქვათახევის მამათა მონასტერი. ქვათახევის სამონასტრო კომპლექსი კასპის რაიონში, სოფელ წინარეხიდან 5 კმ-ზე, მდინარე კავთურას ხეობაში მდებარეობს. პლატონ იოსელიანი მის ამშენებლად წმ. მეფე დავით აღმაშენებელს ასახელებს და 1126 წლით ათარიღებს, სხვა გადმოცემა კი მის მშენებლობას წმ. მეფე თამარს უკავშირებს. გადმოცემით ტაძრის საძირკველში ღვთისმშობლის სამოსლის მცირე ნაწილია ჩატანებული და ტაძარიც მისსავე სახელს ატარებს. ათეისტური ხელისუფლების დროს სამონასტრო ცხოვრება xx ს-ის 90-იან წლებში კვლავ აღდგა სტავროპიგიალური მონასტრის სტატუსით. ამჟამად მონასტერი სამთავისისა და გორის ეპარქიის შემადგენლობაშია, სადაც კეთილმოწესეობს ბერდიაკონი დამიანე (ხუფენია). აქ არსებულ სიწმინდეთაგან აღსანიშნავია: ქრისტიანული ეკლესიის უდიდესი სიწმინდე წმ. იოანე ნათლისმცემლის წმიდა ნაწილი და ღვთისმშობლის მიძინების სასწაულთმოქმედი ხატი, რომლისწინაშეც უშვილო მშობლები ევედრებიან ყოვლადწმინდა დედას.

კავთურა, მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლში. სათავე აქვს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე 1910 მ სიმაღლეზე, ერთვის მდინარე მტკვარს მარჯვნიდან სოფ. ქვემო ხანდაკთან. სიგრძე 26 კმ, აუზის ფართობი 129 კმ2. საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე. მდგრადი წყალმცირობა — ზამთარში. საშუალო მრავალწლიური ხარჯი შესართავთან 0,96 მ3/წმ. იყენებენ სარწყავად (935 ჰა) და წისქვილებისათვის.

რკონის სამონასტრო კომპლექსი მდებარეობს საქართველოში, შიდა ქართლში, კასპის რაიონში, კასპიდან სამხრეთ-დასავლეთით 20 კილომეტრის მოშორებით, მდინარე თეძმის მარჯვენა ნაპირზე. XII-Xiii საუკუნეებში რკონზე გადიოდა მნიშვნელოვანი სავაჭრო და სამხედრო-სტრატეგიული გზა, რომელიც აკავშირებდა შიდა ქართლს ჯავახეთთან, თრიალეთთან და შემდეგ, სომხეთის გავლით, ახლო აღმოსავლეთთან. ამან ხელი შეუწყო, რკონში და მის მიდამოებში დიდ სამონასტრო მშენებლობას. Xiii საუკუნის მეორე ნახევარში მსხვილმა ფეოდალმა და სახელმწიფო მოღვაწემ კახა თორელმა შეისყიდა სოფელი ხოვლე და შესწირა რკონის მონასტერს. 1400 წელს, თემურლენგის ჯარებმა დაარბიეს სოფელი, და ირგლივ მდებარე ეკლესიები და მონასტრებიც. Xvi-Xviii საუკუნეებში რკონი, საკმაოდ კარგად გამაგრებული პუნქტი იყო. ქართლის მეფე გიორგი xi აქედან აწარმოებდა ბრძოლებს ერეკლე I-ის ჯართან და როდესაც იგი დამარცხდა, ოჯახით გაიქცა დასავლეთ საქართველოში. 1905 წელს, რკონში არსებობდა სახელოსნო-ლაბორატორია, სადაც ამზადებდნენ შეიარაღებული აჯანყებისათვის საჭირო იარაღსა და ფეთქებად ნივთიერებებს

მაღალაანთ ეკლესია, მაღალაანთ ეკლესიის ანსამბლი, Xii საუკუნის დასასრულის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი. კასპის რაიონის სოფელ წინარეხიდან 2,5 კმ-ზე, მდინარე კავთურის მარცხენა ნაპირზე (თბილისიდან დასავლეთით 55 კმ-ზე). ეს მხარე Xiv საუკუნიდან ძლიერ აზნაურებს — მაღალაძეებს ეკუთვნოდა (მანამდე ივანიძეების მფლობელობაში იყო). აქედანაა სახელწოდებაც. გეგმით სწორკუთხა, ერთნავიანი ეკლესია აღმართულია ორსაფეხურიან ცოკოლზე, გადახურულია ცილინდრული კამარით. სამხრეთ ფასადის მთელ სიგრძეზე გასდევს ასევე ცილინდრული კამარით გადახურული ეგეტერი, რომლის აღმოსავლეთი აფსიდით დასრულებული ნაწილი სამლოცველოს წარმოადგენს. ეკლესია ამ ტიპის ნაგებობათა ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუშია საქართველოში. მისი პროპორციები მსუბუქი და ჰარმონიულია. აღმოსავლეთი და დასავლეთი ფასადები დამუშავებულია სამთალედის სისტემით. საერთო დეკორატიული ეფექტისათვის ხუროთმოძღვარს 2 ფერის ქვა გამოუყენებია — ძირითადად ყვითელ-ქვიშისფერი, ხოლო ორნამენტული ფრიზისათვის რომელიც მთელ შენობას უვლის გარს, ლამაზიმწვანე ქვა ჩაურთავს. ძეგლი შემკულია მაღალი ოსტატობით შესრულებული მდიდარი ჩუქურთმებით (სარკმლებისა და პორტალების საპირეები, კარნიზები, ჯვრისა და ფრინველების კომპოზიცია დასავლეთ ფასადზე). ინტერიერში შემორჩენილია განვითარებული შუა საუკუნეების და Xvii საუკუნის მოხატულობის ფრაგმენტები. მაღალაანთ ეკლესიის სამხრეთით აღმართულია სამრეკლო, რომელიც 1716 წელს ააშენა სოლომონ მაღალაძემ, სამრეკლოს ქვემო სართული გალავანში შესასვლელს წარმოადგენს (ახლა ნახევრად დანგრეულია). გალავნის შიგნით Xvi-Xvii საუკუნეების, კიდევ ერთი სამრეკლოა. იგი პაპუა მაღალაძეს საძვალედ გადაუკეთებია. ინტერიერში შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები. ეკლესიისა და კოშკების მთელ ანსამბლს გადმოჰყურებს „ზემო კოშკი", რომელიც აგრეთვე პაპუა მაღალაძემ ააშენა 1679 წელს.

კავთისხევი და ქვათახევი. მრავალმხრივ არის საყურადღებო კავთურის ხეობა... ამ მიდამოების ერთ-ერთი შესანშნავი ძეგლის ქვათახევის მონასტრის მაღალ თაღებ ქვეშ "შეჰყარა ლანგ თემურ მოწესენი და შეასხა ეჟვანნი (რომელნი იტყოდნენ: "ვაი ჩვენს დედაბრობასა, ეს რა გვეჟღარუნებიან!"), და გამოსწვა ყოველნი ეკლესიასა შინა, და ჩანს დღესაც იატაკს ზედა ხელნი, ფერხნი, თავნი და გვამნი. არავინ შევალს ფეხცმული, არამედ ფეხშიშველნი, სიწმინდისთვის...". (ვახუშტი). ამავე თაღებ ქვეშ მოხდა ტრაღიკული ქორწინება ქართლის მეფის ლუარსაბისა და დიდი მურავის უბედური დისა. ეს ქორწინება და გიორგი სააკაძის სამეფო სახლთან დანათესავება გადაიქცა ქართლის უბედურების სათავედ, დიდი მოურავის ტრაღედიად და ლუარსაბის წამების მიზეზად. ამ ხეობას რომანტიული შუქი მოჰფინა "ქართლის ცხოვრებამ", ვახუშტი ბაგრატიონმა, იოსებ თბილელმა, ვასილ ბარნოვმა... ქვათახევდან გამოვიდა საკალმასოდ იოანე ბაგრატიონის შეუდარებელი "ხუმარ-სწავლის" პერსონაჟი და ამ მონასტის იპოდიაკონი მწიგნობარი იონა ხელაშვილი. ქვათახევი ყოველთვის იქცევდ ქართველ მკვლევართა და მეცნიერთა ყურადღებას და საკმაო ლიტერატურაც არსებობს მის ირგვლივ. 1961 წელს ლ. მენაბდემ გამოაქვეყნა "ძველი ქართული მწერლობის კერების" პირველი ტომი. ამ წიგნში თავისი ადგილი უჭირავს ქვათახევის მონსტრის ინსტორიასაც. მკვლევარს თავმოყრილი და მითითებული აქვს მრავალი საყურადღებო, მათ შორის ბევრი ახლად მოპვოებული ისტორიული დოკუმენტი, რომლებიც ნათლად წარმოგვიდგენენ ამ "ცათა უმაღლესს" და "დიდებულსა და დიდ უდაბნოს", როგორ მას ერთ-ერთი საბუთის გადამწერი ნ. ორბელიანი უწოდებს. ქვათახევის მონასტრის გარდა კავთურის ხეობას ბევრი ისტორიული ძეგლი ამშვენებს: მაღალაანთ ეკლესია, კავთის ციხე და კავთის ეკლესია, იდელეთის ეკლესია და სხვ. ამ ხეობაში უმოგზაურია მრავალ ქართველ თუ უცხოელ საზოგადო მოღვაწეს და მეცნიერს, თვისი აზრი გამოუთქვამთ.... უნაკასნკელათ მაღალაანთ ეკლესიას ორი ნაშრომი უძღვნა ვახტანგ ბერიძემ, ხოლო იდელეთის ძველი ეკლესი შეისწავლა ვახტანგ ცინცაძემ. ამორი-სამი წლის წინათ კავთურის ხეობის შესახებ მეცნიერულ-პოპულარული ნარკვევი გამოაქვეყნა სერგი მაკალათიამ. დასანიანია, რომ ეს ძველი მხარე აქამდე არ გამხდარა ქართული არქეოლოგიის სარბიელი, სარბიელი კი ძალზე დიდია. შემთხვევით თუ იშვიათი დაზვერვის შედეგად ნაპოვნი მასალა ამის თქმის საბაბს იძლევა. ვახუშტი ბაგრატიონი ამ მხარეს ასე აგვიწერს: "ნიჩბისის დასავლეთით ხევი-კავთისა. გამოდის დიდგორს, დის ჩრდილოთ, ერთვის მტკვარს სამხრიდან. ქვათახევამდე ვენახოვანი, ხილიანი. ქვათახევს არს მონასტერი ყოვლადწმინდისა, გუნბათიანი, მშვენიერნაშენი. ზის არქიმანდიტი. და არის ადგილი შემკული, ზაფხული გრილი, წყაროიანი: ზამთარი თბილი, გარემოს მთა ტყიანი, შენობა მრავალნი". ამ ამონაცერში არის ორი-სამი ფრაზა, რომელსაც განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს: "ხ ე ვ ი-კ ა ვ თ ი ს ა" "ქ ვ ა თ ხ ე ვ ა მ დ ე ვენახოვანი... და "ქ ვ ა თ ა ხ ე ვ ს ა ა რ ს მ ო ნ ა ს ტ ე რ ი ყოვლაწმინდისა" "ხ ე ვ ი-კ ა ვ თ ი ს ა" იმით არის საყურადღებო, რომ "ხევი" (მდინარე) ისახელება "კავთ"-დან; ამ მდინარის სახელწოდება ვახუშტის თქმით მოდის "კავთ"-იდან და არა პირუკუ, არა ისე, როგორც ეს დღეს გვესმის: თითქოს ეს ხეობა მდინარის სახელს ატარებდეს და "კ ა ვ თ უ რ ა ს ხ ე ო ბ ა" იყოს. ამ ხეობის სახელწოდების სწორი და ძველი გამოთქმა, როგორც ჩანს, დღემდე შერჩენილი აქვს მხოლოდ სოფელს (კ ა ვ თ ი ს-ხ ე ვ ი). ხეობის ზემო ნაწილს ამჟამად "კავთურის ხეობას" ეძახიან და არა კავთის-ხევს, ვახუშტის დროს კი ამ ხეობას მთლიანად "კავთის-ხევი" (ხევი-კავთისა) უნდა რქმეოდა. ვახუშტის ნათქვამი: "ქვატახევამდე ვენახოვანი". და "ქვათახევს არს მონასტერი ყოვლაწმინდისა", მიგვითითებს იმაზე, რომ "ქ ვ ა თ ა ხ ე ვ ი" სახელწოდებაა ამ ხეობისა, სადაც "ა რ ს მ ო ნ ა ს ტ ე რ ი ყ ო ვ ლ ა დ წ მ ი ნ დ ი ს ა". მართლაც, ქვათახევის მონასტერი უშუალოდ მდინარე კავთურის ხეობაში კი არა, მისი მცირე შენაკადის ხეობაში მდებარეობს, რომლის ზუსტ სახელად დაკვირვებული მეცნიერი "ქვათახევს" სდებს.

ახალშენი - სოფელი კასპის მუნიციპალიტეტში (ქვემო ჭალის საკრებულო). მდინარე ლეხურის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, კასპიდან 15 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 145 ადამიანი.

მანავის ციხე-სიმაგრე, სავარაუდოდ, X-xi საუკუნეებშია აშენებული. ძეგლი საგარეჯოს რაიონში, სოფელ მანავშია და ამიტომაც უწოდებენ მანავის ციხეს. ციხე ორი ნაწილისაგან შედგება: შემაღლებულ ადგილზე დგას ციტადელი, რომელსაც აღმოსავლეთით ქვედა ციხე ეკვრის. ვახუშტი ბატონიშვილი ციხე-სიმაგრეს ასე მოიხსენიებს: ,,ხოლო დამპალას აღმოსავლეთით ჩრდილოთ არს ჰერეთის ძირს, მანავი, სადაც აღაშენა სასახლე იმამ ყულიხან, მთის ძირად არს ძველადი ციხე და აწ შემუსვრილი”...

დავით გარეჯის კლდეში ნაკვეთი სამონასტრო კომპლექსი მდებარეობს გარე კახეთში. იგი გადაჭიმულია გარეჯის მთის ნახევრად უდაბურ კალთებზე 25 კილომეტრის მანძილზე და დღესაც ანცვიფრებს მნახველს სამშენებლო ხელოვნებისა და ფერწერის მაღალი მხატვრული ღირებულებით. მონასტერი vi საუკუნეში დააარსა 13 ასურელ მამათაგან ერთ-ერთმა - წმინდა დავით გარეჯელმა. წმიდა დავითი გარეჯის მთის ბუნებრივ გამოქვაბულში დასახლდა და აქ შექმნა პირველი მონასტერი, რომელსაც დღეს წმიდა დავითის ლავრა ეწოდება. ამავე საუკუნეში მისმა მოწაფეებმა და თანამოღვაწეებმა დააარსეს კიდევ ორი სამონასტრო განშტოება: დოდომ - დოდოს რქა, ხოლო ლუკიანემ - ნათლისმცემლი.

დავით გარეჯის უდაბნო. უდაბნო ესე მდებარეობს ტფილისის მაზრაში ქ. ტფილისიდამ 60 ვერსტზედ, გარეთ გახეთში, სოფელ საგარეჯოს სამხრეთისკენ, ერთს მთიან ადგილზედ, განშორებული ყოვლის მხრით სოფელს, ტყეს და წყალსა არა უმცირეს 30-ის ვერსტისა, ფრიად ცხელსა და ყოვლითურთ უპოვარს ალაგზედ. ეს უდაბნო დაარსებულია 562 წელსა, შემდგომ ქრისტესა, ღირსისა და ღმერთ-შემოსილის მამისა ჩვენისა, ქართველთ მნათობისა დავით გარესჯელის მიერ, რომელიც იყო იმ ათ-ცამეტთა მამათაგანი, რომელთაც გამოეცხადა ყოვლად-წმინდა ღვთის მშობელი და უბრძანა, რათა წამოსრულ იყვნენ სირიიდამ გასავრცელებლად ქრისტიანობისა საქართველოსა შინა. ესე წმინდანი მამები მოვიდნენ საქართველოში მეექვსე საუკუნეში; თითოეულმა მათგანმა დაისადგურეს სხვა და სხვა ალაგებზედ: ქართლში და კახეთში, სადაც ხალხში ამტკიცებდნენ წმინდა ნინოსგან ქადაგებულს ქრისტეს სარწმუნოებას. წმინდა და საკვირველთ-მოქმედი დავით, როგორც მყუდროების მოყვარე, განშორდა სოფლის შფოთს და ამბოხებას - დაისადგურა ამა ალაგზედ, სადაც იღვწოდა და აღვიძებდა მოწაფეთა მისთა სარწმუნოების გავრცელებისათვის, რომლისაგამო აღშენდა თორმეტი მონასტერი, რისთვისაც იწოდებოდა ადგილი ესე „მრავალ მთის უდაბნოდ“.

წმინდა დავითის ლავრა, კარიბჭე, დავით გარეჯი

ახალი შუამთა აშენებულია მე-16 საუკუნეში. სადღაც წავიკითხე, რომ ეკლესია აუშენებია მეფე ლევან ii-ის მეუღლეს თინათინ გურიელს. აღდგენილია ერეკლე ii-ის მიერ. ეკლესიაში შემორჩენილია ფრესკები, მაგრამ ტაძრის შიგნით სურათების გადაღება აკრძალულია.

იყალთოს მონასტერი მდებარეობს თელავიდან 7-8 კმ-ში და დაარსებულია V-vi საუკუნეში. xi-Xii საუკუნეში აქ მოღვაწეობდა არსენ იყალთოელი, რომლის სახელსაც უკავშირდება აკადემიის დაარსება. აკადემია განადგურდა მე-17 საუკუნის დასაწყისში შაჰ აბასის ლაშქრობების შედეგად. სამონასტრო კომპლექსი შედგება 3 ეკლესიისგან: ღვთაება, ყველაწმინდა და სამება.

ღვთაების ეკლესია, იყალთო, კახეთი

Svetitskhoveli Cathedral / სვეტიცხოველი Svetitskhoveli Cathedral is a Georgian Orthodox Cathedral Located in The Historical Town of Mtskheta, Georgia, 20 km (12.5 Miles) Northwest of The Nation's Capital of Tbilisi. Svetitskhoveli, Known as The Burial Site of Christ's Mantle, Has Long Been The Principal Georgian Church And Remains One of The Most Venerated Places of Worship to This Day. it Presently Functions as The Seat of The Archbishop of Mtskheta And Tbilisi, Who is at The Same Time Catholicos-Patriarch of All Georgia. The Current Cathedral Was Built in The 11th Century by The Georgian Architect Arsukisdze, Though The Site Itself is Even Older Dating Back to The Early 4th Century And is Surrounded by a Number of Legends Associated Primarily With The Early Christian Traditions. It is The Second Largest Church Building in The Country, After The Recently Consecrated Tbilisi Sameba Cathedral, And is Listed as an Unesco World Heritage Site Along With Other Historical Monuments of Mtskheta.

Jvari or Jvari Monastery (Georgian: ჯვარი, ჯვრის მონასტერი) is a Georgian Orthodox Monastery of The 6th Century Near Mtskheta (World Heritage Site), Mtskheta-Mtianeti Region, Eastern Georgia. The Name is Translated as The Monastery of The Cross. For Another, Jerusalem-Located Georgian Monastery With The Same Name, See Monastery of The Cross.

გელათის მონასტერი — ქართული ხუროთმოძღვრული ანსამბლი, შუა საუკუნეების საქართველოს უმნიშვნელოვანესი ცენტრი. აგებულია ქ. ქუთაისის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთით 11 კმ-ზე, მდინარე წყალწითელის ხეობაში. დაარსებულია 1106 წელს დავით აღმაშენებლის თაოსნობით. შემოზღუდულია გალავნით. ანსამბლში შედის სხვადასხვა დროინდელი (ძირითადად Xii-Xiii სს.) შენობები. შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

ალის ღვთისმშობლის ეკლესია - არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალის ჩრდილოეთ-დასავლეთით. დაზიანებულია - სახურავი, კედლების ნაწილი და ლავგარდანი ჩამონგრეულია. ეკლესია გუმბათოვანია (14,5X10,9 მ) ნაგებია ნატეხი ქვითა და აგურით. შესასვლელი ორი აქვს - სამხრეთითა და დასავლეთით. გუმბათი საკურთხევლის კუთხეებს და დასავლეთის ორ თავისუფლად მდგარ ბოძს ეყრდნობა. გუმბათქვეშა და დანარჩენი თაღები და კამარები ისრულია. სამი საფეხურით ამაღლებული ღრმა საკურთხევლის ნახევარწრიული აფსიდის სარკმლის გვერდებზე კვადრატული ნიშებია, ხოლო მათ ზემოთ - საიდუმლო სათავსებში ასასვლელი ხვრელები. ეს სათავსები მაღალია, გეგმით სწორკუთხა. მათ ქვეშ ასევე სწორკუთხა სამკვეთლო და სადიაკვნეა. დასავლეთის მკლავის კამარა დაკიდულ პილასტრზე გადასულ თაღზეა დაყრდნობილი. ჩრდილოეთ კედლის ნიშში სანათლავია. აფსიდის ღერძზე და სამივე მკლავში თითი სარკმელია, გუმბათის ყელში თორმეტი. ეკლესიის ინტერიერი შეთეთრებულია. ეკლესიის ცოკოლი ერთი საფეხურითაა გამოწეული. ფასადებზე კარ-სარკმლის საპირეები ამოყვანილია აგურით. სამხრეთ ფასადზე უსწორო ქვაზე მზის საათია ამოკვეთილი. აღმოსავლეთ ფასადზე მარცხენა სარკმლის ქვემოთ გამოსახულია მარტივი ჯვარი. აგურის თორმეტწახნაგა პირამიდული გუმბათის წახნაგები გაწყობილია უწყვეტი თაღედით.

ახჩიას ეკლესია სოფელ მირაშხანთან, X ს.

აკეთში, სოფლის სასაფლაოსთან, შემორჩენილია წმინდა გიორგის სახელზე 1899 წ. აშენებული ეკლესიის ნანგრევები. დარბაზული ეკლესია ნაგებია კარგად დამუშავებული ქვებით. ამჟამად ჭერი ჩამონგრეულია, ასევე მთლიანად ჩამოქცეულა სამნაწილიანი აბსიდიც. შემორჩენილია მხოლოდ გარე კედლები თავისი შესასვლელებითა და სარკმელებით. სოფელი აკეთი მდებარეობს გურიაში, ლანჩხუთის რაიონში მდ. სუფსის მარჯვენა ნაპირზე, ლანჩხუთიდან 9 კმ. დაშორებით.

ახიელი (ბათაკათ ციხე-სახლი, სამაროვანი, ციხიებნი, ხარათ ციხე), დუშეთის რაიონი

ნაგებობები თარიღდება Xvii-Xviii საუკუნეებით. ამილახვართა ციხე-დარბაზებისა და მათთან დაკავშირებულ ისტორიულ მოვლენებს არაერთხელ იხსენიებენ Xviii საუკუნის ისტორიკოსები (სეხნია ჩხეიძე, ვახუშტი ბაგრატიონი, პაპუნა ორბელიანი და სხვ.). Xviii საუკუნეში ხელისუფლების გაძლიერებისა და ტერიტორიების შემატებასთან დაკავშირებით, ქართლის მსხვილ ფეოდალთა ამილახვართა რეზიდენციამ სხვილოდან ბარში, ქვემო ჭალაში გადმოინაცვლა. ამავე საუკუნეში აქ სასახლე და ციხე-დარბაზი მდგარა. დასტურდება, რომ საუკუნის 40-იან წლებში გივი ამოლახვარს ორი ციხე-დარბაზი ჰქონია ქვემო ჭალაში. ციხე-დარბაზებს დიდი როლი ენიჭებოდა ლეკებისა და ყიზილბაშების წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1728 წელა `მოადგნენ ლეკნი ჭალას, მოჰკლეს ამილახორის რევაზის შვილი ერასტი და შემუსრეს ჭალა… ათასი ტყვე წაასხეს და წავიდნენ~ (ვახუშტი ბაგრატიონი). 1742 წელს დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლმა სპასალარმა გივი ამილახვარმა (1689-1754 წწ.) ზემო ქართლის ფეოდალთა აჯანყება მოამზადა სპარსელების წანააღმდეგ. ყიზილბაშთა ჯარი იმამყული-ხანის მეთაურობით ქვემო ჭალასთან დაბანაკდა. სხვილოს ციხეში გამაგრებული ქართველთა ჯარი გივი ამილახვრის სარდლობით შეებრძოლა მტერს და უკუაქცია იგი. იმავე წელს სპარსელთა გაერთიანებულმა ჯარმა ფატალი-ხანის და ქერიმ-ხანის მეთაურობით კვლავ გამოილაშქრა ამილახვრის წინააღმდეგ. ბრძოლა მოხდა სხვილოს ციხის ზემოთ, მთებში. კვლავ ქართველებმა გაიმარჯვეს. ყიზილბაშებმა მიატოვეს ბრძოლის ველი და გივი ამილახვრის ციხე-დარბაზებს შეესივნენ. ისინი ჯერ სამთავისისაკენ გაეშურნენ, ქვემო ჭალაში მცირერიცხოვანი გარნიზონი დატოვეს. ამით ისარგებლეს ქართველებმა და თავს დაესხნენ ქვემო ჭალაში გამაგრებულ ყიზილბაშებს. მტერი უბრძოლველად უკუიქცა. Xviii საუკუნის 40-იან წლებში, როდესაც კახეთის მეფე თეიმურაზ ii გივი ამილახვრის წინააღმდეგ იბრძოდა ქვემო ჭალის ორივე ციხე-სიმაგრე, ისე როგორც ამილახვრის სხვა ციხე-სიმაგრეები, იმდენად კარგად ყოფილა გამაგრებული, რომ შეტევის დაწყება მძიმე არტილერიის მოსვლამდე შეფერხებულა. გარეშე მტრების შემოსევებმა ქვემო ჭალის კომპლექსი ძლიერ დააზიანა. Xviii საკუნის 30-იან წლებში აშენებული ნაგებობებიდან მთავარი კომპლექსის ეკლესიის, სამრეკლოსა და აბანოს მეტი აქ არაფერი არ დარჩა. Xix საუკუნის დასაწყისში კომპლექსები ბევრჯერ გადაკეთდა.

არადეთი, სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში, (ბრეთის საკრებულო) მდინარე აღმოსავლეთ ფრონის მარჯვენა ნაპირზე, ნატახტარ - სამტრედიის გზატკეცილზე. ზღვის დონიდან 600 მ, ქარელიდან 7 კმ. არადეთი იხსენიება xi საუკუნეში, განძის ამირა ფადლონისა და ბაგრატ iv-ის ბრძოლებთან დაკავშირებით. ამ ბრძოლაში მხარდაჭერისათვის ბაგრატ iv-მ არადეთი კახთა მეფე აღსართან I-ს უბოძა. 1483 წელს არადეთის მიდამოებში ერთმანეთს შეებრძოლნენ კონსტანტინე ii-ის მომხრეები და ყვარყვარე ii ჯაყელი ათაბაგი (არადეთის ბრძოლა 1483). არადეთი საამილახვროში შედიოდა. Xvii საუკუნის დასაწყისში თეიმურაზ I-მა არადეთი მოღალატე ანდუყაფარ ამილახვარს ჩამოართვა და სახასოდ აქცია. 1794 ერეკლე ii-მ არადეთი უბოძა თავად წერეთელს. სოფლის თავზე ძველი ეკლესიის ნანგრევებია, რომელსაც უწოდებენ "სარკის წმ. გიორგის ხატს". სოფელში შემორჩენილია ციხე-გალავანი სამი მრგვალი კოშკით. ციხე-გალავანი აგებული უნდა იყოს Xviii საუკუნის I ნახევარში. მის ჩრდილოეთ-დასავლეთ მხარეზე არის პატარა დარბაზული ეკლესია, რომლის წარწერიდან ჩანს, რომ იგი 1666 აუგია როსტომ მეფის მეუღლეს მარიამ დედოფალს.

არდოტი, სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში (შატილის თემი), ისტორიულ პირიქით ხევსურეთში, მდ. ანდაქის მარცხენა ნაპირზე. ზ. დ. 1820 მ, დუშეთიდან 113 კმ. 2002 წ. აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 39 მოსახლე. არდოტის ხეობა შატილისა და არხოტის ხეობებთან ერთად შეადგენს პირიქით ხევსურეთს. სოფელში მდებარეობს Xix საუკუნის ეკლესია, ზვიადაურების კოშკი და ღვთისმშობლის ჯვარი. სოფლის ტერიტორიაზე განლაგებულია Xix საუკუნის ეკლესია, ზვიადაურების კოშკი და ღვთისმშობლის ჯვარი.

კლდემაღალა-არსენას ციხე მდებარეობს ქ. კასპის ჩრდილოეთით მდ. ლეხურის მარჯვენა მხარეს-მაღალ მთაზე. თარიღდება -მე-5 საუკუნით

აზავრეთი, სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ჩამოუდის მდინარე აზავრეთისხევი. ზღვის დონიდან 2100 მ., ახალქალაქიდან დაშორებულია 21 კმ–ით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1491 კაცი.[1] არის მოსაზრება, რომ სოფლის სახელის ეტიმოლოგია აზავერს („ხარია საკიდარი“ - საბა) უკავშირდება. თითქოს აზავრეთში გამოჰყავდათ აზავრები. სოფელში შემორჩენილია დარბაზული ტიპის შუა საუკუნეების დიდი ეკლესია, რომელიც რესტავრირებულ იქნა გასული საუკუნის 90-იან წლებში. ეკლესიის ერთ-ერთ შემორჩენილ ბარელიეფზე გამოსახულია წმინდა დანიელი ლომების ხაროში. შემორჩენილია ასევე ბოლნური ჯვარი.

აზავრეთი (ინტერიერი) სოფელში შემორჩენილია დარბაზული ტიპის შუა საუკუნეების დიდი ეკლესია, რომელიც რესტავრირებულ იქნა გასული საუკუნის 90-იან წლებში. ეკლესიის ერთ-ერთ შემორჩენილ ბარელიეფზე გამოსახულია წმინდა დანიელი ლომების ხაროში. შემორჩენილია ასევე ბოლნური ჯვარი.

ბეთანია, ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ჯვარ-გუმბათოვანი ტაძარი. აგებულია Xii-Xiii საუკუნეების მიჯნაზე. მონასტერი მდებარეობს ნასოფლარ კვესეთთან, თბილისის დასავეთ ნაწილში, დიდგორის რაიონში, მდინარე ვერეს ხეობაში, მის მარჯვენა მხარეს.

Arsena Fortress, Botvisi Fortress

დიდი ბეკამი - სოფელი ხაშურის მუნიციპალიტეტში. (სურამის სადაბო საკრებულო), ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ხაშურიდან 6 კილომეტრი. 2006 წლის 1 იანვრის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 77 კომლი, სულ 229 ადამიანი. სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით დგას სავანეთის წმინდა გიორგის ეკლესია.

Quick Start: add photos

Georgia Slideshow